Festiwal TECHNÉ OSTRAWA powstał w roku 2002 z potrzeby nagłośnienia problematyki i konieczności ochrony zabytków technicznych i przemysłowych jako integralnej części składowej naszego i europejskiego dziedzictwa kulturowego i w tym roku jest kontynuowany dziewiątym rocznikiem. Urządzamy jest w mieście o bogatej tradycji przemysłowej, gdzie na małym obszarze koncentrują się liczne zabytki architektury przemysłowej oraz zabytki techniczne dokumentujące rewolucję przemysłową, która napiętnowała oblicze miasta zwłaszcza w okresie XIX i XX stulecia. Festiwal obok wyraźnego elementu technicystycznego kryje w sobie także silny ładunek kulturowy. Tematycznie zarówno w ramach struktury treści programów filmowych i telewizyjnych wyświetlanych w trakcie projekcji filmowych, jak i na kolokwium naukowym oraz w materiałach prezentacyjnych w zbiorze referatów, jest skierowany na ochranę dziedzictwa technicznego i industrialnego oraz możliwości jego nowego wykorzystania.

Od samego początku celem festiwalu jest zaznajamianie opinii fachowej i publicznej z możliwościami i wynikami troski i ochrony zabytków przemysłowych i technicznych u nas i za granicą. W skład festiwalu wchodzą fachowe seminaria, spotkania i programy dyskusyjne, wycieczki dla specjalistów i studentów do skansenów technicznych w Ostrawie i w jej bliskiej okolicy, która jest związana z zabytkami industrialnej przeszłości. Doniosłość festiwalu jest zaakcentowana także patronatem prezydenta miasta statutowego Ostrawy oraz rektora Wyższej Szkoły Górniczej – Uniwersytetu Technicznego Ostrawa.

Organizatorzy z powodzeniem współpracują z Wyższą Szkołą Górniczą – Uniwersytetem Technicznym Ostrawa, a także z Fundacją LANDEK, Muzeum Górnictwa Landek oraz Muzeum Górnictwa Przybram. Z zagranicy warto wymienić Muzeum Górnictwa w Kremnicy, Górnonitrzański Skansen Górniczy Cigeľ, Politechnikę Śląską w Gliwicach, Górnośląską Wyższą Szkołą Handlową w Katowicach, Muzeum Górnictwa w Zabrzu, Bergbaumuseum Freiberg czy Technische Universitat Bergakademie w tym samym mieście i inne instytucje.

Specjalistyczną treścią festiwalu jest zarówno problematyka zabytków technicznych i przemysłowych, jak i szersza tematyka związana z zabytkami technicznymi, tzn. ruch turystyczny, architektura, pierwotne rzemiosła, kultura pracy, historia i aspekty socjalne rozwoju przemysłu, wpływy przemysłu na rozwój miast, wzrost wykształcenia i inne. Tematy te najwyraźniej odzwierciedlają się w corocznie wydawanym zbiorze fachowych wykładów z międzynarodowego kolokwium festiwalu TECHNÉ OSTRAWA.

Koncepcja festiwalu jest skierowana na krajowe (czeskie) warunki oraz na pozytywne przykłady tego, co już w tej dziedzinie udało się osiągnąć za granicą, jak poszczególne kraje troszczą się o swoje zabytki techniczne i jak je wykorzystują; wzgl. jak ochrona i wykorzystanie zabytków techniki wpływa na rozwój ruchu turystycznego nawet w pozornie niezbyt atrakcyjnych rejonach przemysłowych.

Do udziału w festiwalu zapraszani są twórcy i specjaliści z zakresu danej problematyki z krajów europejskich o tradycji przemysłowej, dalej spółki telewizyjne i filmowe oraz odpowiednie instytucje, które z problematyką zabytków technicznych i przemysłowych pracują.

Jak już wspomniano, od początku organizatorzy festiwalu współpracują w Wyższą Szkołą Górniczą – Uniwersytetem Technicznym w Ostrawie, gdzie wykładane są przedmioty związane z zabytkami technicznymi i ich wykorzystaniem. Współpraca ta poszerzyła się o kolejne uczelnie o kierunkach takiej samej lub bliskiej orientacji. Wynikiem tej współpracy są kolokwia naukowe w ramach festiwalu TECHNÉ OSTRAWA, których fachowe przyczynki corocznie są zbierane w reprezentacyjnym zbiorze.

Zakresy tematyczne festiwalu

• zabytki techniczne i przemysłowe oraz ich wykorzystanie w praktyce
• oświata i promocja zabytków technicznych i przemysłowych
• architektura i budownictwo obiektów historycznych
• historyczne rzemiosła i zachowanie ich tradycji
• stare regiony przemysłowe poszukują nowego oblicza
• znaczenie dziedzictwa industrialnego dla rozwoju ruchu turystycznego w regionach
• konkretne wykorzystanie brownfieldów dla nowych działań
• znaczenie i wykorzystanie zabytków wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO dla rozwoju odwiedzin regionu
• sposoby zarządzania destynacjami turystycznymi i efektywne wykorzystanie ich potencjału z uwzględnieniem promocji zabytków technicznych i przemysłowych

Festiwal je przeznaczony wszystkim osobom zajmującym się problematyką zabytków technicznych, i to zarówno z szeregów specjalistów – konserwatorów, historyków i historyków sztuki, badaczy w dziedzinie nauki o Ziemi oraz geografii turyzmu, pedagogów, pracowników administracji rządowej, architektów, socjologów itd., jak i studentom uczelni wyższych, średnich szkół ogólnokształcących i fachowych oraz szerszej opinii publicznej, która interesuje się tą problematyką czy nie jest ona jej obojętna. Międzynarodowy Festiwal Filmów i Programów Telewizyjnych o Zabytkach Technicznych i Przemysłowych TECHNÉ OSTRAWA w trakcie minionych lat zapisał się w świadomości instytucji krajowych i zagranicznych oraz specjalistów z tej dziedziny i wzbudza stale większą uwagę szerokiej opinii publicznej.

Nagrody festiwalowe

Corocznie przyznawane są nagrody festiwalowe nazwane „Ostrawska Wenus“. Nagroda główna za najlepszy film lub program telewizyjny, następnie nagroda za doniosły wkład osobisty w ochronę i wykorzystanie zabytków technicznych i ich popularyzację, a we współpracy z Fundacją LANDEK nagroda za zasługi w dziedzinie zabytkowej górnictwa węglowego i rudnego.

Fachowe jury festiwalowe przyznaje następnie dyplomy honorowe za wybitne przedsięwzięcia filmowe i regularnie przyznawane są także nagrody rektorów Wyższej Szkoły Górniczej – Uniwersytetu Technicznego Ostrawa oraz Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej w Katowicach za najlepsze prace dyplomowe i licencjackie w danej problematyce absolwentom czeskich i zagranicznych wyższych uczelni.

Programy towarzyszące

Festiwal wyraźnie wzbogaca możliwości wzajemnego poznania się uczestniczących krajów z punktu widzenia ochrony i nowego wykorzystania zabytków technicznych i przemysłowych także w zakresie ruchu turystycznego. Dla specjalistów jest bardzo cenna możliwość wymiany doświadczeń, i to zarówno w zakresie teoretycznym, jak i praktycznym. W skład festiwalu wchodzą także liczne imprezy towarzyszące, takie jak zwiedzanie ostrawskich zabytków i ciekawostek technicznych, wycieczki do muzeów przemysłowych i skansenów, wystawy i prezentacje multimedialne.

Kolokwium naukowe

Zbiór wykładów TECHNÉ OSTRAWA

W ramach festiwalu jest wydawany zbiór wykładów fachowych i przyczynków dyskusyjnych zarówno z kolokwium, jak i z seminariów festiwalu TECHNÉ OSTRAWA. Dla wszystkich uczestników festiwalu jest ważne to, że mają możliwość otrzymania tego zbioru już przy prezencji na festiwalu i mogą z nim dalej pracować i wykorzystywać dla swoich potrzeb. Zbiór wykładów jest cenny także tym, że posiada międzynarodowy standardowy numer publikacji seryjnych ISSN.

Konkurs studentów o najlepszą pracę licencjacką i magisterską

W skład festiwalu od roku 2003 wchodzi konkurs o najlepszą studencką pracę licencjacką lub magisterską na temat zabytków technicznych i industrialnych oraz ruchu turystycznego. Zwycięzcy konkursu corocznie otrzymują nagrody rektora Wyższej Szkoły Górniczej – Uniwersytetu Technicznego Ostrawa.

W ramach festiwalu jest urządzany także konkurs plastyczny uczniów szkół podstawowych i średnich na temat: „Świat maszyn i techniki w czasach naszych pradziadków“.